Archiwa tagu: zbrodnia

Mechaniczna pomarańcza

Dwa lata temu zakupiłam ten film w wersji z cyfrowo poprawionym obrazem i dźwiękiem (film jest z 1971 roku). Wcześniej, pod koniec lat osiemdziesiątych, oglądałam fragmenty, ale prawie nic nie pamiętałam. Oczywiście uznałam dzieło za genialne. Natomiast autor powieści, na podstawie której Kubrick nakręcił film, Anthony Burgess, powiedział, że obraz jest tak genialny, iż może być niebezpieczny. Niestety miał rację. Można się tam dopatrzeć gloryfikacji przemocy i przypuszczalnie miało to tragiczne następstwa.
***
Poniższy utwór Elgara uważam za najlepiej dobraną do akcji muzykę w tym filmie. Rzadki efekt smutnej ironii.

Edward Elgar „Land of Hope and Glory” (1901)

Kara śmierci

Co jakiś czas kolejne przerażające przestępstwo sprawia, że odżywa dyskusja nad karą śmierci. Ostatnia wielowymiarowa zbrodnia, której sprawca opisywany był przez niektórych jako polski Fritzl, znowu ją wskrzesiła tu i tam. Kara śmierci mogłaby wyeliminować ze społeczeństwa pedofilów, gwałcicieli, morderców i innych zbrodniarzy. Społeczeństwo stałoby się „czystsze” i bezpieczniejsze.

Ale jaki jest sens karania Bestii za to, że jest Bestią? Brak logicznego przesłanek i moralnego usprawiedliwienia dla takiego działania. Bestię trzeba izolować, jeśli nie da się jej uczłowieczyć. Trwała izolacja nie zawsze jest jednak możliwa, stąd też w pewnych przypadkach kara śmierci wydaje się usprawiedliwiona. Oczywiście nie do końca. Bo czyż można wartość jednego ludzkiego życia stawiać ponad wartością innych istnień, nawet licznych?

A czy Bestia może być człowiekiem? Z punktu widzenia ewolucji tak, i dlatego kanibalizm jest skrajnie odrażający w naszej kulturze, a zjadanie zwierząt hodowlanych nie. Natomiast zabijanie człowieka czasem jest przestępstwem, a czasem nie. Tu panuje relatywizm, ale to już inne zagadnienie.

Marek Grechuta „Świecie nasz”